Με απασχολεί εδώ και καιρό το θέμα. Δεν είμαι σκληροπυρηνικός κομπιουτεράς, δουλεύω ωστόσο με μια διανομή Suse Linux κάμποσο καιρό τώρα - και μαθαίνω διαρκώς για το κίνημα του όπεν σόρς.
Αν και παραμένω ενθουσιώδης οπαδός του ο.σ. κινήματος τώρα τελευταία πείθομαι ότι δεν αποτελεί νεωτερικό φαινόμενο, ούτε καν ριζοσπαστικό. Υποψιάζομαι ότι έχει ξεσπάσει μέγας ντόρος εξαιτίας της χώρας προέλευσής του. Στις ΗΠΑ συντρέχουν οι εξής λόγοι, πρώτον, - όπως μας θυμίζει και ο Μπρωντέλ - το δικαίωμα στην ατομική ιδιοκτησία και η προστασία της συνιστούν ΑΡΧΗ του συντάγματος, δεύτερον, η επιχειρηματικότητα συμβαδίζει (εκεί) με μια ισχυρότατη ιδεολογία ατομικής δράσης η οποία θα νομιμοποιούσε και την ιδιωτική εκμετάλλευση δημόσιων πόρων, τρίτον, η σύγχρονη τεχνολογική επανάσταση μαζί με την πρωτοκαθεδρία που αυτή συνεπάγεται για εκείνον που την φιλοξενεί ξεκινά - όσον αφορά τους υπολογιστές, την ανάπτυξη λογισμικού, το ίντερνετ κ.τλ.- στις ΗΠΑ. Δεν είναι καθόλου παράξενο ότι το κίνημα ο.σ. ξεκίνησε λοιπόν από το MIT και τους αμερικανούς θιασώτες της τεχνολογίας αιχμής.
Αγαπώντας την υψηλή μαγειρική και έχοντας απολαύσει για δεκαετίες την μοναδική κουζίνα της μητέρας μου συνειδητοποίησα και εγώ ότι το ο.σ. είναι κάτι με το οποίο οι περισσότεροι από μας έχουμε μεγαλώσει. Όσοι μαγειρεύουν θα το καταλάβουν - σας ζήτησε ποτέ κανείς πνευματικά δικαιώματα για τις συνταγές που ετοιμάζετε στο καθημερινό σας τραπέζι; Γιατί βεβαίως μπορεί να είστε οι ίδιοι εκπληκτικοί σεφ και η προσωπική σας ιδιοφυία να κάνει τη διαφορά, από κάποια μαγειρική παράδοση θα έχετε αντλήσει όμως και σεις. Στην υψηλή μαγειρική με τα πολλά σκουφάκια τα πράγματα είναι κάπως διαφορετικά. Ο επαγγελματισμός, η εξειδίκευση, οι νεοτερισμοί είναι στον καθημερινό κατάλογο των υποχρεώσεων ενός εστιατορίου που σέβεται τον εαυτό του - το ίδιο όμως και η ομαδική δουλειά, η ένταση εργασίας και η "επίσκεψη" στα βιβλία συνταγών! Θα προσέθετα, και η αναγνώριση των πηγών αλλά έτσι θα πήγαινε πολύ μακριά η βαλίτσα. Επιπλέον, στην ποδιά την αισθητικής δεν σφάζονται παλλικάρια, όπως συμβαίνει σε εκείνη της επιστήμης και της τεχνολογίας.
Υποψιάζομαι,λοιπόν, ότι στην Ευρώπη ήταν αρχικώς η συντηρητική παράδοση (αυλές, ευγενείς, προστατευόμενοι και προστάτες κ.τλ.) του 18ου και 19ου αιώνα και στον 20ο η ισχυρή και μερικώς δικαιωμένη σοσιαλιστική ιδεολογία που κατά κάποιον τρόπο διατήρησε το θεσμό των "δεξαμενών κοινών πόρων" (pool of common resources). Ισχυρίζομαι δηλαδή ότι για όσους έχουν ζήσει σε Ευρωπαϊκά κράτη με ισχυρό κράτος πρόνοιας (το ελληνικό ομόλογο, τσάτρα πάτρα, κράτος πρόνοιας των τελευταίων δεκαετιών) και ακόμη ισχυρότερα σοσιαλδημοκρατικά-σοσιαλιστικά κόμματα το ζήτημα του ο.σ. μοιάζει κάπως ξένο, όχι γιατί η τεχνολογία είναι νέα και ανατρεπτική αλλά διότι μέχρι την αμφισβήτηση των θεμελίων του συστήματος διάχυσης της γνώσης, στο πλαίσιο παρεμβατικών πολιτικών, ο τρόπος ήταν ΗΔΗ τύπου ο.σ. Δεν είναι διόλου τυχαία η φυσικότητα με την οποία ο φιλανδός Λίνους Τόρβαλντς (εμπνευστής και δημιουργός -εν μέρει- του λειτουργικού συστήματος Linux) παντετάρισε ως ο.σ. το δημιούργημά του. Θα προσέθετε κάποιος ότι ούτε η "αποξένωση" του έτερου δημιουργού του Linux του αμερικανού Ρίτσαρντ Στάλλμαν είναι τυχαία.
TO BE CONTINUED--->
Η ενδιαφέρουσα εκδήλωση περί αδειών πνευματικής ιδιοκτησίας Creative Commons θα γίνει στις 13/10. Σύμφωνα λοιπόν με την ηλεκτρονική τους ανακοίνωση σκοπός την άδειας CC "δεν είναι η ανατροπή ή κατάργηση της πνευματικής ιδιοκτησίας, αλλά ο επαναπροσδιορισμός των κανόνων της και η δημιουργία νέας ισορροπίας δημιουργών, χρηστών και έργων πνευματικής ιδιοκτησίας με βάση τις αρχές του Διαδικτύου."
Περισσότερα στο μπάνερ ή εδώ. Μέσω vrypan.
υ.γ.: Το ο.σ. κίνημα και οι άδειες χρήσεις CC δεν είναι ταυτόσημα πράγματα. Θεωρώ όμως ότι είναι ομοειδή. Οι απορίες μου ίσως να λυθούν στην εκδήλωση.